Merhaba Herkese! İlk olarak kendimi tanıtmak isterim sizlere. Ben Cansu Saba, doğup büyüdüğüm yer olan İstanbul’da eğitim hayatımı tamamladıktan sonra 1 yıl medya sektöründe çalıştım. Aklımın hep bir köşesinde olan yurt dışında yüksek lisans yapma planını 2017'de Kanada’ya giderek hayata geçirdim.

Eğitim hayatım boyunca Fransızca eğitim aldığımdan İngilizcem ona nazaran hep geri planda kalmıştı. Bu sebepten, Amerika benim için hem daha zorlu hem de daha masraflı olacaktı. Eğitim alırken Fransızcamı, günlük hayatta ise İngilizcemi kullanabileceğim bir ülke arayışında iken Kanada’ya rastladım, 1 aylık süren bir araştırmanın sonunda 8 aylık işletme sertifika programına yazıldım ve o gün bugündür de Kanada’da tutunmaya çalışıyorum.

Eminim Kanada'ya yaşamaya gelenlerin gelme nedenleri, yolları ve yaşadığı deneyimler farklıdır, ben de sizlere kendi deneme-yanılma yoluyla öğrendiğim bilgileri paylaşacağım belki daha farklı bir açıdan buraya gelmek isteyenlere yol gösterebilirim. 😊

Kanada'ya nasıl geldim?

Kanada’ya gitme fikrini kendimce hazmettikten sonra hemen araştırmalarıma başladım. Tabi ben de herkes gibi ilk olarak Google’a danıştım. Karşıma Kanada Kültür Merkezi adında bir web sitesi çıktı, inceleme yaptıktan sonra lisans, yüksek lisans ve dil eğitimi konularında danışmanlık hizmeti verdiklerini gördüm. Hemen kendilerini arayarak randevu talep ettim ve böylece Kanada için ilk adımımı atmış oldum.

1 ay boyunca Kanada Kültür Merkezi'yle okul ve program üzerine araştırmalar yaptık. Şunu söylemek isterim ki işletme okumak aklımında olan bir şeydi ancak okulların sunduğu o kadar cezbedici programlar var ki bir süreliğine kafamın karışmasına neden oldu. Gastronomiden, etkinlik pazarlamasına kadar birçok programı gözden geçirdikten sonunda kendimden bir kere daha emin olarak Kanada Ottawa şehrinde Fransızca İşletme Sertifikasına başvurdum. Sertifika programları dışında Üniversite master programları da vardı, ancak oldukça pahalıydı benim için o yüzden daha cüzi bir ücrete 2 dönemlik sertifika programına yazılmak daha mantıklı geldi. Okul başvurularımı ve vize işlemlerimi bu bahsetmiş olduğum yerle yaptım. Okul kabulümün gelmesi 1 ayı buldu, ancak kabul kağıdını alır almaz 1 hafta içerisinde öğrenci vizemi de aldım.

Bu arada eğer Kanada’da Ontario eyaletinde lisans, yüksek lisans ya da sertifika programı yapmayı düşünüyorsanız, şu paylaşmış olduğum linkten okul ve programlara bakabilirsiniz. Ben de bu linki kullanarak okulumu bulmuştum. -> https://www.ontariocolleges.ca/en/apply/international-applicants Tekrar belirtmek isterim bu linkte dil okulları yok, sadece kolej ve üniversiteler var. Ontario eyaleti gibi diğer eyaletlerin okullarına da bakabilirsiniz. Ancak Toronto, Ottawa, Kingston gibi şehirler Ontario’da bulunduğu için daha fazla talep görmektedir.

Yabancı dilinize güveniyorsanız siz de tek başınıza bu programlara başvurabilirsiniz. Kabul kağıdı geldikten sonra vize işlemleri için daha profesyonel bir destek alabilirsiniz.

Kanada'da çalışma izni hangi yollarla alınır? 

Gelelim en çetrefilli soruya. Kanada'da çalışma izni almayla ilgili size bahsedeceğim yöntemler kişiden kişiye göre değişir, o yüzden kendi durumunuzu göz önüne alarak seçenekleri değerlendirin, gerekirse profesyonel bir destek almak da epey faydalı oluyor. Yine bu tarz önemli bilgileri Kanada Devleti’nin sitesinden de takip edebilirsiniz, en doğru ve güvenilir bilgilere bu siteden ulaşabiliyoruz. Buraya linki bırakıyorum. https://www.canada.ca/en/services/immigration-citizenship.html

  1. Kanada’da en az 1 yıllık eğitim tamamlamanız

Kanada’da 1 yıl, devlet okulunda eğitim görüyorsanız okulu bitirdikten sonra yine 1 yıl tam zamanlı aynı bir Kanadalı gibi çalışma iznine sahip olabilirsiniz. Aynı zamanda okurken de sahip olacağınız vize türü yani Study Permit ile de haftalık 20 saat çalışabilirsiniz. Ancak altını çizmek isterim, dil okulu ve özel kolejler buna dahil değil. O yüzden okul seçerken bu konuda dikkatli olmanızı tavsiye ederim. 8 ayın altında olan programlar da çalışma izni sunmamakta. 

Kanada'da 2 yıllık programlar sayesinde 2 senelik çalışma izni

Eğer amacınız yabancı bir ülkede 1 yıl okuyup 1 yıl da iş tecrübesi edinmekse o zaman Kanada bunun için en uygun ülkelerden biri diyebilirim. Fakat, okulu bitirdikten sonra hemen iş bulmak kolay değil, 1 yıllık çalışma sürenizin ilk aylarını iş arayarak kaybedebilirsiniz. Bu nedenle birçok kişi 2 yıllık programlara yazılıyorlar ki 2 yıllık çalışma izinleri olsun ve 1 seneyi daha rahat bir şekilde çalışarak doldurabilsinler.

*** Dikkat edin! En az 1 yıllık eğitim sonrası alacağınız Post Graduate Work Permit size 1 kere verilecek bir şanstır bunu uzatamazsınız!!! 8 ay ya da 1 yıl okuduysanız tam 1 yıl çalışabilirsiniz. Uzatmak isteseniz bile 2-3 ay sonra red alacaksınız ( Şahsen Denedim!). İş buldunuz ve daha da kalmak istiyorsanız ya Express Entry gibi oturma izni programına başvuracaksanız ya da işveren size sponsor olacak ancak bu hiç kolay bir yöntem değil. Sponsor olacak firmanın da Kanada Devleti tarafından kabul görmesi ve bazı koşulları karşılıyor olması gerekiyor. Bunun için firmanın da bazı kriterleri yerine getirmesi gerekmekte.

Express Entry'e başvuracaksanız o zaman daha detaylı bir araştırma yapamanızı öneririm. Zira bu programda yaş, eğitim, deneyim, dil gibi konularda yeterli puanı almanız gerekir ve çeşitleri koşulları karşılıyor olmalısınız. Kısacası Express Entry seçeneği ciddi araştırma ve gerekirse profesyonel destek (aracı kurum, avukat danışmanlığı gibi) bile gerektirebilir.

  1. Eşinizin üzerinden çalışma izni almak

Eğer evliyseniz ya da partnerinizle Türkiye’de 1 yıldır beraber aynı evde yaşıyorsanız, çiftlerden biri Kanada’da devlet okullarından birine minimum 8 ay olmak üzere kaydolduysa, diğerine de tam zamanlı çalışma izni çıkmaktadır. Diğer ülkeleri bilemiyorum ancak Kanada bu konuda gerçekten çok rahat ve anlayışlı bir ülke, çiftleri ayırmak istemez. 😊 Ancak yine yukarıda belirttiğim gibi okul seçerken dikkatli olmanız gerekiyor, dil okulları ve 8 ayın altında olan programlar buna dahil değildir.

Evli değilseniz ama aynı evde yaşıyorsanız o zaman elektrik faturası, kira sözleşmesi gibi adlarınızın geçtiği yasal sayılabilecek dökümanları sunmanız gerekiyor. Ne yazık ki sadece sevgili olmak partnerinize çalışma izni sağlamıyor. Bu yüzden bu konuda da dikkatli olmanızı tavsiye ederim, iyice bir araştırma yapmanızda fayda var.

  1. Kanada’ya yatırımcı olarak gelmek

Bu yöntem diğerlerine kıyasla oldukça uzun ve meşakkatlidir. Amacınız Kanada’da iş kurup çalışma izni almaksa kesinlikle profesyonel firmalardan destek almanız gerekiyor, bireysel olarak yürütülmesi zor bir süreç. Paranızın olması direkt buraya gelip yatırım yapabileceğiniz anlamına gelmemektedir. Özgeçmişiniz, yaptığınız iş, içinde bulunduğunuz sektör, yabancı diliniz, geliriniz gibi birçok etken işin içine girmektedir. Bunları dikkate alarak başvuru yapmanızı öneririm. Eğer bu işi ciddi olarak düşünüyorsanız Toronto Başkonsolosluğu sizi doğru kişilere ve firmalara yönlendirebilir. Yatırımcı vizeleri için bu linke tıklayabilirsiniz. https://canadianvisa.org/canada-immigration/business/investor-visa

Bunun gibi daha birçok farklı çalışma izni mevcuttur. Benim Post Graduate Work Permit'ten sonra almış olduğum izin French Work Permit. Eğer Fransızcanız varsa ve Ontario eyaletinde çalışıyorsanız bu çalışma iznine başvurabilirsiniz. Fransızca bilmek Kanada’da sizi oldukça avantajlı bir konuma getirecek o yüzden bunu değerlendirin derim. Diğer mevcut çalışma izinleri için yukarıdaki linke tıklayarak bilgi edinebilirsiniz.

Dediğim gibi eğer Kanada’da uzun kalmayı ve yaşamayı düşünüyorsanız sağlam adımlarla profesyonel destek alarak gitmenizi öneririm. Kendi oluşturduğum My Maple Guide aldı bloğumda avukat ya da danışman seçerken dikkat etmeniz gereken kriterlerden bahsettim. Göz atabilirsiniz. 😊Detaylar Kanada'ya gitmenin en güvenilir yolu başlıklı yazımda.

İngilizcesi zayıf olanlar Kanada'da nasıl iş bulabilir?

Açıkça İngilizceniz yoksa iş bulmanız sizin için zor olacak, fakat umudunuzu kaybetmeyin her şeyin bir çözümü vardır. 😊 Aşağıda sunmuş olduğum bu yöntemler belki ilk işinizi bulmanızda yardımcı olur.

İngilizce yeterliliğe sahip olmadan Kanada'da iş bulmanın yolları:

  1. Ontario Service

Her eyaletin yeni gelenlere sunduğu develete bağlı merkezleri bulunmakta. Ontario eyaleti için Ontario Service den yararlanabilirsiniz. İş bulma, CV hazırlama, İngilizce/ Fransızca dil eğitimi gibi konularda size yol gösterebilirler. Bu arada burada çalışan insanlarla da iletişime geçecek düzeyde İngilizceniz yoksa merak etmeyin Türkçe hizmet veren telefon hatları da bulunmakta. İlk geldiğiniz vakit sizlere yol göstermesi adına bu merkezlere uğramanızı tavsiye ederim.

  1. Türk Komüniteleri

Toronto ve Vancouver diğer şehirlere göre Türklerin yoğun olduğu bölgelerdir. Destekleyici ve yardımsever Türk toplulukları mevcut. Kendinizi tanıtıp, durumunuzu açıklarsanız belki şansınıza eleman arayan biri çıkabilir.

  1. Uber – Lyft sürücüsü olmak

Uber, Lyfte gibi Kanadalıların bile severek çalıştığı uygulamalar için sürücü olabilirsiniz. Ancak bunun için Kanada Ehliyeti almanız gerekmektedir. Türk ehliyetini ilk 90 gün kullanabilirsiniz ama eğer daha uzun kalacaksanız Kanada ehliyetine başvurmanız gerekiyor. Araba ve benzin Türkiye’ye kıyasla oldukça düşük fiyatta sadece sigortalar pahalı eğer tüm bunları gözden çıkarabilirseniz sizin için net bir gelir kapısı olabilir. Bu arada Kanada ehliyeti için sınava yine Türkçe girebilirsiniz. 😊

Yukarıda belirtmiş olduğum yöntemler eğer yasal olarak çalışma izniniz varsa başvurabileceğiniz yollardır. Turist vizesiyle geldiyseniz ve çalışma izniniz yoksa böyle bir işe kalkışmayın derim, sonrasında başınız ağrımasın.

Kanada'da talep gören iş bölümleri nelerdir?

Kanada’da birçok iş kolu mevcut ancak bazıları Türkiye’ye kıyasla daha fazla rağbet görmekte. Aşağıda paylaşmış olduğum bölümler Kanada genelinde talep gören ve getirisi fazla olan pozisyonlardır. Maaşlar yaklaşık brüt rakamlardır eyalet, firma ve deneyim seviyesine göre değişebilir ama en azından kafanızda yaklaşık olarak ne kadar kazanacağınızı şekillendirebilirsiniz.

  1. Proje Müdürü (Project manager)- IT/Marketing

Yaklaşık Maaş: $90,000

  1. İş Geliştirme (Business development manager)

Yaklaşık Maaş: $85,000

  1. Elektrik mühendisi (Electrical engineer)

Yaklaşık Maaş: $77,424

  1. Tesisatçı (Heavy-duty mechanic)

Yaklaşık Maaş: $70,000

  1. IT

Yaklaşık Maaş: $62,522

  1. Muhasebeci (Accountant)

Yaklaşık Maaş: $57,500

  1. Satış Görevlisi (Sales associate)

Yaklaşık Maaş: $50,255

  1. Şoför ( Tır- Kamyon)

Yaklaşık Maaş: $44,836

  1. Kaynak Ustası (Welder)

Yaklaşık Maaş: $40,927

  1. Resepsiyon Görevlisi (Receptionist)

Yaklaşık Maaş: $31,304

  1. Genel işçilik (General laborer)

Yaklaşık Maaş: $29,250

Kanada'da iş bulmak kolay olmayacaktır o yüzden gelir gelmez para kazanırım diye düşünmeyin. Mutlaka ilk aylarda giderlerinizi karşılamak için kenarda köşede bir birikiminiz bulunsun. Indeed, Monster, LinkedIn gibi platformları mutlaka kullanmanızı tavsiye ediyorum. Ümidinizi kaybetmeden başvurularınıza devam edin. Ben de toplam da 100 adet yere başvurmuşumdur, 99’undan red alsam da 100. de tutturdum diyebilirim. O yüzden lütfen pes etmeden ve inancınızı kaybetmeden devam edin.

Glassdoor sitesinden başvuracağınız firmalarda çalışmış insanların, yapmış oldukları yorumlarla firmaya dahi çalışma ortamları, ortalama maaşları ve işe alım süreçleri hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Çocuğu olanlar için Kanada'da okula kayıt - Çocuk üzerinden aile vize alabilir mi?

Eğer anne ya da baba Kanada’da herhangi bir devlet okulunda minimum 8 aylık bir programa yazıldıysa eşine work permit çıktığı gibi çocuğunu da devlet okuluna ücretsiz kaydettirme hakkına sahip oluyor. Aksi taktirde çocuklar yabancı öğrenci kategorisinden kaydolmak durumunda bu durumda olduğundan çok daha fazla ücret ödemeniz gerekiyor.

Yabancı öğrenciler için 1 yıl= $16,000 CAD( $450 sağlık sigortası dahil) + $600 kayıt bedeli

Özellikle çocuklarını ilkokula gönderecek ailelerin dikkat etmesi gereken önemli bir nokta var. Çocuğunuzun yaşı küçük olduğu için eve yakın olan bir okula kayıt olması gerekmekte. Okula kayıt için develete bağlı bölgesel okul idarileri( District Boards) bulunmakta, ilk olarak buraya başvuru yapmanız gerekiyor. Ontario için District Board lara buradan ulaşabilirsiniz. http://www.edu.gov.on.ca/eng/sbinfo/boardlist.html(Diğer eyaletler için o eyaletin District Board larına bakmanız gerekir).

Bulunduğunuz adrese ve yabancı öğrenci kabul kapasitesine göre sizi gerekli okullara yönledireceklerdir. Kendiniz de bulunduğunuz çevredeki okulları araştırarak çocuğunuzu kaydettirmek istediğiniz okulu özel olarak bu kurula iletebilirsiniz. Ancak gelecek yıl kayıtları için şimdiden başvuruda bulunmanız gerekiyor oldukça hızlı bir şekilde sınıflar dolmakta. Geç kalmak istemezsiniz..

**Devlet okullarına direk kayıt yapamazsınız ilk olarak district Board lara başvurmanız lazım!!

Visitor Record nedir?

Turist vizeniz var ama çocuğunuzla beraber Kanada’da kalmak istiyorsanız o zaman Visitor Record denilen vizeye başvurmanız gerekmekte. Özellikle ilkokul çağındaki öğrenciler ya kendi aileleriyle ya Homestay denilen okul tarafından belirlenen ailelerle ya da Kanada da oturma izni almış ve çocuğunuzun sorumluluğunu alabilecek bir kişiyle kalmak durumundadır. Genelde aileler çocuklarıyla Kanada’ya gelip onlarla kalmak istiyor bu yüzden yine bir avukat ya da vize merkezi aracılığıyla visitor record denilen vizeye başvurabilirsiniz. Turist vizesinden farkı 6 ay da bir ülkeye girip çıkmanız gerekmiyor ancak bu vizeyle aileler çalışamaz ya da herhangi bir eğitim kurumuna kayıt olamaz. Bunu dikkate alarak başvurunuzu yapın.

Elimden geldiğince sizlere kısa başlıkları halinde Kanada'da yaşamla ilgili yardımcı olabilecek bilgileri vermeye çalıştım. Kanada hakkında daha da detaylı bilgi edinmek istiyorsanız www.mymapleguide.com adlı sitemden paylaştıklarımı da takip edebilirsiniz. Umarım severek okursunuz! 😊 Yolunuz buralara düşerse görüşmek dileğiyle!